कभर स्टोरी अर्थ कर्पोरेट

होसियार ! अनलाईनबाट अवैध मोबाइल किन्दै हुनुहुन्छ कि ? 

होसियार ! अनलाईनबाट अवैध मोबाइल किन्दै हुनुहुन्छ कि ? 

काठमाडौं । कर छलेर भित्र्याइएका मोबाइल सेटको कारोबार अनलाईन बजारमा समेत हुन थालेको छ । पसल, सपिङ कम्प्लेक्समा मात्रै यस्तो धन्दा भइरहेको विश्वास गरिएपनि पछिल्लो समय अनलाईन बजारमा पनि अवैध मोबाइल सेटको खरिदबिक्री फस्टाएको तथ्य फेला परेको छ । 

 

अनालाईन कारोबार गर्नेहरुले अवैध मोबाइल सेट चलनचल्तीको मूल्यभन्दा कममा दिने गरेकोले यस्तो धन्दा फस्टाइरहेको छ । एक अनलाईन मोबाइल सपले राखेको आइफोन एक्सएक्सको एक सेटकै मूल्यमा ४० हजार रुपैयाँको फरक पाइएको छ । 

 

अनलाइन मोबाइल कारोबार गर्दै आएको एमके ट्रेड लाइनले एउटै सेटमा ४० हजारभन्दा कम मूल्य राखेर अनलाईनबाट मोबाइल बिक्री गरिरहेको छ । यो अनलाइन पसलले आइफोन एक्सम्याक्सको मूल्य १ लाख ६० हजार निर्धारण गरेर बिक्री गरिरहेको छ । जबकी यो मोबाइल सेटको आधिकारिक बजार मूल्य भ्याटसहित २ लाख २ हजार रहेको छ । एउटै सेटमा ४० हजार भन्दा बढीको अन्तर कसरी पर्छ ? बैधानिक बाटोबाट कर बुझाएर मोबाइल सेट आयात गर्ने हो भने मूल्यमा यसरी फरक पर्दैन । राज्यलाई बुझाउनु पर्ने कर नबुझाई आयात गरिएका सेट बजारभाउ भन्दा कममा बिक्री गर्न सकिन्छ । 

 

यसरी मोबाइल बिक्री गर्ने एमके ट्रेड लाइन दर्तावाला फर्म हो । दर्तावालाकै हालत यस्तो छ भने बाँकमीको कस्तो होला भन्ने अनुमान गर्न गाह्रो भएन ।

 

एमकेको कुरा मात्रै होइन सिटिभी मोबाइल स्टोर र म्याक्स स्टोर भन्ने अनलाइन सपहरुले पनि अबैध मोबाइलको कारोबार गर्दै आएका छन् । यी सपहरुले पनि बजार भाउभन्दा सस्तोमा मोबाइल बिक्री गरिरहेका छन् । यी सपहरु त्यति चर्चामा नभए पनि भित्री रुपमा अबैध धन्दा चलाइरहेको स्रोतले बताएको छ । 

 

सिटिभी, म्याक्स स्टोर र एमके ट्रेड लाइन अनलाईनमार्फत मोबाइल बेच्ने स्थापित पसलहरु हुन् । तर यीबाहेक पनि धेरै अनलाईन सपहरुले यो धन्दा चलाइरहेका छन् ।

 

यो अवैध धन्दा भए पनि वैधसरह कारोबार चलिरहेको छ  । 

 

यस्तो धन्दा गर्नेहरुले आफ्नो कारोबारलाई अवैध हो भन्ने स्वीकार गर्दैनन् । आफ्नो नाम बताउन नचाहेका एमके ट्रेड लाइनका सञ्चालकले भने, ‘हामीहरु ठूलो परिमाणमा मोबाइल ल्याउँछौं । जसका कारण हामीले बेच्ने मोबाइलको मूल्य अन्यको भन्दा सस्तो हुन्छ ।’ 

 

एउटै मोबाइलमा ४० हजारसम्मको फरक पर्ने होलसेल हो कि तस्करी हो ? भन्ने प्रश्नमा उनले भने, ‘तस्करी होइन, हामी भ्याट बिलसहित बिक्री गर्छौ ।’

 

 

यस्तो अवैध कारोबारले राज्यलाई घाटा भएपनि उपभोक्ताहरुलाई भने राहत पुग्छ । किनभने यस्ता कारोबारीले आधिकारिक बिक्रेताहरुले दिनेभन्दा सस्तोमा उही सामान दिन सक्छन् । आधिकारिक बिक्रेताले कर बुझाउनु पर्ने भएकोले वस्तु महंगो पर्छ । यस्ता कारोबारीले भन्सार छली वा तस्करीको सामान ल्याएका कारण मूल्य सस्तो पर्छ । 

 

नेपालमा आधिकारिक मोबाइल कारोबार गर्ने आयतकर्ता तथा विक्रेताहरु भने यस्ता व्यापारीहरुले विदेशबाट आउने नेपालीहरुमार्फत एक–दुई पिस गर्दै मोबाइल भित्राउने र अबैध धन्दा चलाउने गरेको बताउछन् । यस्ता व्यापारीहरुले अनुगमन तथा नियामक निकायलाइ नै प्रभावमा पार्न विभिन्न जाल फ्याँक्ने र जिम्मेवार निकायका जिम्मेवार व्यक्ति त्यसैमा फस्ने गरेको उनीहरुको आरोप छ । 

 

‘कोसेलीमा महंगो मोबाइल दिएपछि कसरी अनुगमन गर्ने ?’ एक आधिकारिक मोबाइल विक्रेताले भने, ‘मोबाइलको आइएमईआई सिस्टमलाई दूरसञ्चारले नियन्त्रण गर्ने हो भने अबैध मोबाइल कारोबार ठप्प हुन्छ । आइएमईआई सिस्टम अपडेट नभएका मोबाइलमा सिम नचल्ने बनाउने हो भने अबैध मोबाइल कसैले किन्दैनन् । व्यापारीहरु पनि बैध कारोबारतर्फ लाग्छन् । यसका लागि सिस्टममा एउटा अनअफ बटम राखिदिए पुग्छ ।’ 

 

 

यता नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण भने आईएमईआई दर्ता प्रकृया चलिरहेको बताउछ । मोबाइल व्यापारीहरुले अनिवार्य आईएमईआई नम्बर दर्ता गराएर मात्र मोबाइल भित्र्याउनु पर्ने प्रावधान लागू गरिएको बताएको छ । तर बजारमा अबैध मोबाइल कारोबार भने चलिरहेको छ । यस्तो समस्या हटाउन दूरसञ्चारले अब छिट्टै आईएमईआई ट्रयाकिङ सिस्टम ल्याउन लागेको बताएको छ । आगामी बैंशाखसम्ममा यो सिष्टम तयार भइसक्ने दूरसञ्चार प्राधिकरणका प्रवक्ता मिनप्रसाद आर्याल बताउछन् । 

 

प्रवक्ता अर्यालले भने, ‘यो व्यवस्था लागू भएपछि सबै मोबाइल हाम्रो नेटवर्कमा आउँछन् । कर नतिरिएका वा चोरीका मोबाइलले काम गर्दैनन् । यसका लागि गृहकार्य भइरहेको छ ।’  

 

यो प्रणालीले कहिलेदेखि काम गर्न थाल्छ भन्ने चाहिँ अझै एकिन छैन । 

 

अहिलेकै व्यवस्थामा पनि सबै मोबाइलको आइएमईआई नम्बर दर्ता हुनु पर्छ । दर्ता नभएका मोबाइल सञ्चालनमा पनि कठिनाई भने छैन । 

 

भन्सार विभागका सुचना अधिकारी रामप्रसाद वाग्ले भन्छन्,‘मोबाइल अर्थात् सेलुलर फोनको आयातमा अनिवार्य आईएमईआई नम्बर भन्सारमा दर्ता गराएरमात्र आयात गर्नु पर्ने नियम छ । यी बाहेक ल्याइएका फोनहरुलाई भन्सारले अबैध मान्छ र जफत गर्ने र त्यसको मूल्य बराबरको दोब्बरसम्म जरिवान हुने भन्सार सम्बन्धी ऐनमा व्यवस्था छ ।’ उनी भन्छन्,‘ पछिल्लो समय हामीले भन्सारबाट अबैध वस्तु नभित्रियोस् भनेर कडाई गरेका छौं । यसबाट कोही पनि अपराधि भाग्न सक्दैनन् ।’

याे पनि हेर्नुहाेस् :

अवैध मोबाइल सेटको काठमाडौंमै खुलेआम कारोबार 


 

ADVERTISEMENT

यस्ता छन् नेपाल टेलिकमका सस्ताे दरका डाटा प्याक योजना

नेपाल टेलिकमले सस्तो दरको भ्वाइस प्याक, डाटा प्याकलगायतका प्याक उपभोक्तालाई दिइरहेको छ। जसमा अल टाइम भ्वाइस प्याक, नाइट टाइम भ्वाइस प्याक, डे प्याक तथा विधिन्न किसिमका डाटा प्याकहरूका योजना रहेका छन्। योजनामा टेलिकमले एक अर्कामा असिमित रूपमा कल गर्नुका साथै थप डाटा, एसएमएस सुविधासमेत प्रयोग गर्न सकिने प्याकेजसमेत उपलब्ध गराइरहेको छ।