भिडियो स्वास्थ्य

प्रधानमन्त्रीको आत्मबल नै सबैभन्दा ठूलो औषधि (भिडियोसहित) 

प्रधानमन्त्रीको आत्मबल नै सबैभन्दा ठूलो औषधि (भिडियोसहित) 

मिर्गौला दोस्रो पटक प्रत्यारोपण गर्नुपर्ने अवस्थामा रहेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका बारेमा अनेकौं अडकलबाजी भइरहेका थिए । लगातार डायलसिस गरिरहेका प्रधानमन्त्री ओली राजनीतिक गतिविधिमा झनझन सक्रिय थिए । 

मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन, संचारमाध्यममा अन्तर्वार्ता, केन्द्रीय सचिवालय बैठक, नयाँ पुराना मन्त्रीहरुसंग बालुवाटारमा भोज, उपनिर्वाचनको धपेडी, सरकारको चौमासिक समीक्षा, मन्त्रिपरिषद् बैठकलगायत थुप्रै कार्यक्रममा प्रधानमन्त्रीको सक्रियता झन बढेको थियो । लाग्थ्यो, उनको स्वास्थ्यमा चमत्कार भैरहेको छ । 

तर, अचानक एपेण्डिसाइटिसको अप्रेशन गर्नुपर्यो । मनमोहन कार्डियो सेन्टर महाराजगंजमा उनको अप्रेशन हुँदै गर्दा धेरैले अनेकौं शंका उपशंका र डर पनि महसुस गरे । देश विदेशमा यो खबर सनसनीपूर्ण भएर फैलियो । प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्यप्रति धेरैले चिन्ता प्रकट गरे । के पो हुने हो ? 

उपचारको तेस्रो दिनमै प्रधानमन्त्री आफै सामाजिक संजालमा सक्रिय भएर ट्वीट गर्ने, जवाफ लेख्ने गर्न थालेपछि उनको स्वास्थ्यमा गुणात्मक सुधार आएको अनुमान गर्न कठिन भएन । उपचारमा संलग्न चिकित्सकले भने जस्तै नै प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्यमा सुधार भैरहेको छ । 

मिर्गौला रोग विशेषज्ञ डा.ऋषिकुमार काफ्लेका अनुसार प्रधानमन्त्रीका लागि सबैभन्दा ठूलो औषधि उहाँको आत्मबल नै हो । मलाई केही पनि हुँदैन, सब ठिकठाक हुन्छ, रोग निको भइहाल्छ, मैले मुलुक र जनताका लागि केही गर्नुपर्छ भन्ने भित्रि सोच नै प्रधानमन्त्रीको ‘क्विक रिकभरी’ को प्रमुख कारण हो । 

मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेर लगातार डायलासिस गरिरहेको विरामीको एपेण्डिसाइटिसको अप्रेशन गर्नुपर्ने अवस्थालाई सामान्य भनिदैन । अझ त्यसमा पनि एपेण्डिक्स फुटेको छ । यसले एकैछिनमा संक्रमण फैलाउँछ । प्रधानमन्त्रीको अप्रेशन र संक्रमण हुन नदिन चिकित्सकले जति मेहनत गरेका छन् , उत्तिकै प्रधानमन्त्रीको आत्मविश्वासले पनि काम गरेको छ । 

प्रधानमन्त्रीको विगतले पनि उनी कति आत्मविश्वासी छन् भन्ने देखाउँछ । देश विदेशमा जति उपचार गर्दा पनि उनको आत्मविश्वास र हौसलामा कमी आएको छैन । वास्तवमा औषधिले जति काम गर्छ त्यो भन्दा बढी विरामीको हौसला र आत्मविश्वासले रोग निको पार्छ । 

डा. काफ्ले भन्छन्, ‘अब प्रधानमन्त्रीलाई जोगाउनुपर्ने भनेको संक्रमणबाट हो । बाहिरका मानिसहरुलाई प्रधानमन्त्रीसंग भेट गर्न नदिनुको कारण संक्रमण नहोस भनेर हो । यो बेला फरक–फरक रोगको फरक–फरक औषधि चलाउनुपर्ने भएकाले त्यसले ल्याउन सक्ने समस्याबारे पनि सतर्क रहनुपर्छ । ’

एपेण्डिसाइटिसको अप्रेशन भैसक्यो, अब यो समस्या रहेन । प्रधानमन्त्रीको समस्या भनेको अब नियमित डायलासिस गरेर बस्ने वा पुनः मिर्गौैला प्रत्यारोपण गर्ने भन्ने हो । नियमित डायलासिस गर्दा हप्तामा चार घण्टाको दरले तीन पटक गर्नुपर्ने हुन्छ । कतिपयले मिगौैला प्रत्यारोपण गरिएको विरामीले लामो समय डायलासिस गर्न सक्दैन भन्ने भ्रम राखेका रहेछन् । त्यो होइन । प्रधानमन्त्रीको जतिपटक पनि डायलासिस गर्न मिल्छ । डायलासिस सामान्य प्रक्रिया हो, यसले शरीलाई अतिरिक्त बोझ र दबाब दिंदैन । 

मिर्गौला पुनः प्रत्यारोपण गर्ने हो भने पनि यसमा कुनै जटिलता छैन । चार–चार पटक मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका मानिसहरु सहज जीवन यापन गरिरहेका छन् । हाम्रो देशको कानुन अनुसार आफन्त अर्थात नातागोता भित्रबाट मात्र मिर्गौला दान गर्न मिल्ने प्रावधान छ । प्रधानमन्त्रीको आफन्तभित्र दाता छन कि छैनन् त्यो प्रमुख कुरा हो । यदि विदेशमा गएर उहाँ मिर्गौला प्रत्यारोपण गर्नुहुन्छ भने त्यसमा नेपालको कानुन आकर्षित हुनु हुँदैन । 
‘प्रधानमन्त्री ओली अहिले उपचारमा हुनुहुन्छ । केही दिनपछि उहाँ पहिले जस्तै सक्रिय जीवन व्यतीत गर्नुहुन्छ भन्नेमा शंका गर्नुपर्ने त्यस्तो केही छैन । ’ डा. काफ्ले बताउँछन् । 

नेपालमा दैनिक मिर्गौलाका रोगी बढिरहेको तथ्याङ्क छ । रोगीको संख्याको तुलनामा डाक्टर र डायलासिस गर्ने मेसिनको संख्या बढेको छैन । यसले समस्या भैरहेको छ । अझ सरकारले मिर्गौला पीडितका लागि डायलासिस र औषधिमा गरेको निःशुल्क व्यवस्था व्यावहारिक रुपमा लागु हुन सकेको छैन । अस्पतालले सरकारको शिफारिसमा निःशुल्क सेवा दिएपनि पछि सरकारबाट भुक्तानी पाउन निकै झन्झट बेहोर्नुपर्ने स्थिति छ ।

रामीका लागि पनि कागजपत्र र सिफारिस बनाउनमै दौडधूप गर्नुपर्ने हुन्छ । सरकारको निर्णय उचित भएपनि व्यावहारिक हुन सकेको छैन । यसलाई व्यावहारिक बनाउन अत्यन्त जरुरी छ । 

अर्को समस्या भनेको मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि विरामीले खाने औषधिको छ । प्रत्यारोपणपछि विरामीले मासिक १० देखि २५ हजारको औषधि खानुपर्ने हुन्छ । अहिले प्रधानमन्त्रीले पनि यो औषधि खाइरहनु भएको छ । यति महंगो औषधि सर्वसाधारणले कसरी खाने ? सरकारले यो औषधि निःशुल्क गर्नुको विकल्प छैन । 

मिर्गौला रोग लाग्न नदिन दैनिक कम्तिमा तीन लिटर पानी खाने, दश हजार पाइला हिंडने, धुमपान तथा मध्यपान गर्दै नगर्ने, नियमितरुपमा वर्षमा एकपटक मिर्गौला परीक्षण गराउने गर्नुपर्छ । यति कुरामा ध्यान पुर्याउन सकियो भने मिर्गौला रोगबाट बच्न सकिन्छ ।