समाचार कुरा: खस्रा मिठा

भारत र पाकिस्तानको गनगनले सार्कअगाडि बढेन, अब कहिल्यै बढ्दैन (भिडियोसहित)

हामीलाई बिम्सटेक र बिबिआइएनबाट फाइदा छ, सार्कबाट भएन

भारत र पाकिस्तानको गनगनले सार्कअगाडि बढेन, अब कहिल्यै बढ्दैन (भिडियोसहित)

काठमाडौं । राजनीतिक विश्लेषक एवं लेखक अरुणकुमार सुवेदीले नेपालमा सुरु भएको बिम्स्टेक सम्मेलनका बारेमा आफ्नो विश्लेषण एवं मूल्यांकन गरेका छन् ।

 

नेपाल आजको नियमित भिडियो स्तम्भ ‘कुरा खस्रा मीठा’ मा यसपटक उनले दुई आणविक शक्ति सम्पन्न मुलुक भारत र पाकिस्तानको गनगन र कचकचका कारण सार्क संगठन निष्क्रिय हुन पुगेको बताए । राजधानी काठमाडौंमा सुरु भएको बिम्स्टेक सम्मेलनबाट नेपालले फाइदा लिन नसक्ने उनको ठम्याइ छ । सुवेदीले बिम्स्टेकका सम्बन्धमा व्यक्त गरेका धारणाको मुख्य अंशहरू निम्नानुसार छन् :


‘भारत र पाकिस्तानको रणनीतिक र सामरिक स्वार्थ बाझिँदा सार्क कमजोर भएको छ । दुवै मुलुकलाई मिलाउन सक्ने वा मध्यस्थता गर्ने औकात सार्कका अरू मुलुकमा देखिएन । जसका कारण अहिले बिम्स्टेक अगाडि आयो । यो सम्मेलन जल र ऊर्जासँग सम्बन्धित छ । जल र ऊर्जाको विषयमा पाकिस्तानसँग हामी जोडिदैनौं । पाकिस्तानलाई ऊर्जा बेच्न पनि भारतबाटै जानु पर्ने हुन्छ ।

 


पाकिस्तानले नेपालसँग भावनात्मक र नकारात्मक सम्बन्ध राख्ने गर्छ । नेपाललाई भारतसँग रिस उठ्छ, अनि भारतलाई पाकिस्तानले दुःख दिन्छ भनेर नेपालले भावनात्मक आनन्द लिने गर्छ । त्यो भन्दा केही रहेन । 


नाकाबन्दीको बेला पाकिस्तानीले ‘नेपालीको साथमा छौं’ भन्दा हामी खुसी हुनु हाम्रो मूर्खता हो । 


कुनै देशलाई अति उत्तेजित बनाइन्छ । ताकि त्यो देशले युद्ध घोषणा गरोस् भनेर । जसरी अहिले इरानलाई पनि उत्तेजित गराइरहेका छन् । आफू उत्तेजित भएर अगाडि बढ्ने कि नबढ्ने भन्ने त्यो देशका नागरिकले बुझ्ने कुरा हो । 


बिम्स्टेकमा रणनीतिक सामरिक स्वार्थ भएका मुलुक यहाँ छैनन् । शक्तिशालीको योजनामात्रै अगाडि आउने अवस्था छैन । भारतमा कांग्रेसको सत्ता हुँदा बिम्स्टेकलाई महत्व दिएन । अहिले मोदीले दिए । 


बिम्स्टेकमा हामीले आफ्नो आर्थिक उन्नतिका लागि ऊर्जाको विकासमा हामीले ध्यान दिनुपर्छ । इनर्जी र कनेक्टिभिटी आवश्यक छ । सरकारले तयारी गरेर प्रस्तुत गर्ला कि भन्ने आशा थियो । सरकारको गति र मति हेर्दा त्यस्तो लाग्दैन । 


सार्कलाई दुई उपक्षेत्रीय  संगठन बनाएर अगाडि बढेको भए केही सान्दर्भिक हुन्थ्यो होला । किनभने दुई उपसंगठन बनाउँदा दुई खाले पानीढलोका मुुलुक छुट्टिन्थे । जहिले पनि पाकिस्तान र भारतको गनगनमा हामी फसेर किन समय बर्बाद गर्ने ? हामीले उनीहरूलाई मिलाउन सक्ने पनि केही रहेन । 


सार्कमा कतिपय अवस्थामा सबैभन्दा बढी खर्च गर्ने भारत, अनि सार्कका राष्ट्रहरूले नै दुःख दिने अवस्था पनि आयो । 


सार्कबाट भारतलाई नेपाललाई र पाकिस्तानलाई पनि फाइदा भएन । बिम्स्टेक र बिबिआइएनबाट हामीलाई फाइदा हुन्छ । यी दुई संगठनमा शत्रुता भएका मुलुक छैनन् । 


मुलुक सानो हुँदैमा अन्तर्रा्ष्ट्रिय मञ्चमा प्रभाव कम हुने होइन । उदाहरणका लागि इजरायल र भ्याटिकनलाई हेरौं । हामीले हाम्रो अन्तर्रा्ष्ट्रिय प्रभाव कायम राख्न सकेका छैनौं । 


अन्तर्रा्ष्ट्रिय प्रभाव हुनका लागि पैसा वा ‘पावर अफ सिभिलाइजेसन’ चाहिन्छ । हामीसँग पैसा छैन । क्रान्तिकारी हुने नाममा हाम्रा सभ्यताहरू समाप्त पारिहाल्यौं । 


नेपाल, भारत, बंगलादेश र भुटानको पानीढलो मिल्छ । कोसी उच्च बाँध बनाएर चारै मुलुकले फाइदा उठाउनु पर्छ । 
भारत, बंगलादेशलाई चाहिने पिक आवरमा बिजुली हामीले बेच्नुपर्छ । नेपालमा जलाशय बनाएर बिजुली निकाल्नु पर्छ । त्यसका लागि कोसीमा उच्च बाँध बाँध्नु पर्छ ।


जलाशयबिनाको रन अफ रिभरमा आधारित बिजुली महँगा हुन्छ । रन अफ रिभरमा आधारित बिजुलीले माग र आपूर्तिबीच तालमेल हुँदैन । 


नेपालको आवश्यकता रेल र रोड होइन समुद्रसम्मको पहुँच हो । त्यसका लागि कोसीमा उच्च बाँध बनाउन आवश्यक हुन्छ । 


भारतले बिजुली नलिने कुरा सत्य होइन । भारतले डेडिकेटेड फिडरको मात्रै बिजुली नेपाल वा भारतको बहुमत सेयर भएको कम्पनीबाट लिने भनेको हो । बाँकी नेपाल विद्युत् प्राधिकरणबाट भारतले जति पनि किन्छ । नकिन्ने भनेको होइन । दुई मुलुकबीच पावर ट्रेड सम्झौता भएको छ ।’

कुरा: खस्रा मिठा अरुणकुमार सुवेदी बिम्सटेक सम्मेलन
ADVERTISEMENT

यस्ता छन् नेपाल टेलिकमका सस्ताे दरका डाटा प्याक योजना

नेपाल टेलिकमले सस्तो दरको भ्वाइस प्याक, डाटा प्याकलगायतका प्याक उपभोक्तालाई दिइरहेको छ। जसमा अल टाइम भ्वाइस प्याक, नाइट टाइम भ्वाइस प्याक, डे प्याक तथा विधिन्न किसिमका डाटा प्याकहरूका योजना रहेका छन्। योजनामा टेलिकमले एक अर्कामा असिमित रूपमा कल गर्नुका साथै थप डाटा, एसएमएस सुविधासमेत प्रयोग गर्न सकिने प्याकेजसमेत उपलब्ध गराइरहेको छ।