विचार

ज्ञानेन्द्रको एक वाक्यले हल्लिने गणतन्त्र !

ज्ञानेन्द्रको एक वाक्यले हल्लिने गणतन्त्र !

राजा ज्ञानेन्द्रले जनताको अधिकार खोसेर आफ्नो हातमा लिए, मुलुकमा गणतन्त्र आयो । अहिले सरकारले प्रेसको अधिकार कुण्ठीत गर्ने विधेयक संसदमा लगेको छ । अधिकारमा बञ्चरो हान्नमा राजामात्रै होइनन् जनतबाट निर्वाचितहरु पनि पछि पर्दैनन् भन्ने यो एक उदाहरण हो । 

 

यो गणतन्त्रमा सबैभन्दा बढी कसैले केही गुमाएको छ भने गुमाउने व्यक्ति पूर्वराजा नै हुन् । उनले आफ्नो राजपाठ नै गुमाए । यो गणतन्त्रमा सबैभन्दा संयमित कोही छ भने निश्चय पनि पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र नै हुन् । सत्ताको बागडोर सम्हालेका मानिसहरु उटपट्याङ केटौले काम गर्न थालेपछि जो कोही पनि बोल्छन् । विरोध गर्न, लेख्छन्, कराउँछन्, प्रदर्शनमा उत्रिन्छन् । लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा यस्ता स्वतन्त्रता हुन्छन् । जब जब पूर्वराजाले कुनै पनि विषयमा सामान्य मात्रै टिप्पणी गर्छन्, हाम्रो गणतन्त्रको जग हल्लिन थाल्छ । 

 

मुलुकमा गणतन्त्र त आयो, तर कसलाई कसरी कसरी आयो भन्ने विषय बढी रोचक छ । मुलुकमा गणतन्त्र आउँदा पूर्वराजा फुर्सदिला भएका छन् । राजाको ठाउँमा जनताकी छोरी विद्यादेवी भण्डारी पुगेकी छिन् । राष्ट्रपति बस्ने कुर्सीलाई कुर्सी नै भनिन्छ । राजा बस्ने सिंहासन हुन्छ । अहिलेको सरकार र राष्ट्रपतिको केमेस्ट्री यति मिल्छ कि सरकार राष्ट्रपतिलाई राजमाताको रुपमा स्थापित गर्न प्रयत्नशील छ । राष्ट्रपति भण्डारी पनि राजमाताको गुण, हाउभाउ, शैली सिको गर्न प्रयत्नशील छिन् । उपाय नभेटेर मात्रै हो नत्र राष्ट्रपति बस्ने कुर्सीलाई सिंहासन घोषणा भइसक्थ्यो । 

 

राजा छँदा उनले ‘मेरो सरकार’ भन्थे । प्रचलनमा पनि ‘श्री ५ को सरकार’ भन्ने गरिन्थ्यो । गणतन्त्रमा राष्ट्रपतिले ‘मेरो सरकार’ भन्न थालेकी छिन् । अब प्रचलनमा ‘राष्ट्रपतिको सरकार’ भन्ने किन नल्याउने ? 

 

यो गणतन्त्रको चिन्ता एकाध नेताहरुलाई छ । नेताहरुको चिन्ताले गणतन्त्र जोगिने होइन । केहीले राजतन्त्रको वकालत गर्दैमा गणतन्त्र जाने पनि होइन । यो व्यवस्था कसरी जोगाउने भनेर चिन्तन नै सबैभन्दा अनावश्यक हो । परिस्थितिले आफैं व्यवस्था  निर्धारण गर्छ । राजाको कदमले गणतन्त्र निर्धारण गर्यो । यो शिशु गणतन्त्र फुस्किने भयो भने वर्तमानमा राजषी ठाँटमा रमाउन चाहने  नेता र शासकहरुकै कारण फुस्किेनछ । 

 

यो व्यवस्था चाँडै सिध्याउने हो भने अलोकप्रिय, निरंकुश र नागरिक स्वतन्त्रताविरोधी काम सरकारले गर्नुपर्छ । उल्लेखित तीनै किसिमका काम सरकारले गरिरहेको छ । तर कसरी यस्तो गरिरहेको छ भन्ने आम जनताले बुझिरहँदैनन् । टाउको दुखाएर बुझ्ने प्रयत्न गर्ने सबैलाई फुर्सद पनि छैन । 

 

यो गणतन्त्र पारिवारिक  मस्तितन्त्रमा रुपान्तरण भएको छ । प्रचण्डले छोरीलाई मेयर र बुहारीलाई मन्त्री बनाउँदा मात्रै परिवारवाद हावी भयो भन्ने देख्नु दृष्टिदोष हो । केपी ओलीको घर रुंग्ने गोकुल मन्त्री हुनु, विद्यादेवी भण्डारी राष्ट्रपति हुनु पनि परिवारवाद कै पराकाष्ठा हो । 

 

यस्ता केही परिवारहरु छन् जसलाई यो गणतन्त्र वशन्तको हरियाली भएर आएको छ । उनीहरुको दृष्टिबाट हेर्ने हो भने यो गणतन्त्र सुनौलो बिहानी हो । यो बिहानीको रात कहिले पनि पर्नु हुँदैन । बिगतमा जति संघर्ष गरे पनि अब त्यसको ब्याज बसी बसी, हाँसी हाँसी, रमाई रमाई खान पाउने व्यवस्था गणतन्त्र हो ।

 

यस्तो गणतन्त्रमा जनताको पीडा, दर्द, अभाव, रोग, शोक, भोकको उच्चतम् ख्याल गरिन्छ । तर जनता भन्ने शब्दको परिभाषा अलिकति फरक पारिनु भने पर्छ । नेताहरुले महिला आरक्षण दिनु पर्दा आफ्नी पत्नीलाई मात्रै महिला देख्छन्, त्यसै गरि सिमित घेराका मानिसहरुलाई मात्रै जनताको वर्गमा राखेर गरिने व्यवस्था गणतन्त्र भएको छ । 

 

सरकारी निकाय, पदाधिकारी, संयन्त्र निकम्मा भइरहने हो भने यो गणतन्त्र किन चाहियो ? विदेशमा श्रम गर्ने नेपाली युवाले श्रममन्त्रीलाई चिन्दैनन्, रवि लामिछानेको जयजयकार गर्छन् । मन्त्रीलाई राज्यले आवास, गाडी, सुरक्षा, उपचार, तलव, भत्ता, सम्मान सबै दिन्छ । तर पीडितको दर्द बोलिदिने कामसमेत सरकारीले गरिदिँदैनन् । रवि स्थापित हुन्छन् । यसरी राज्यको संयन्त्र निकम्मा हुने, निकम्मा पार्ने, जनताप्रतिको जिम्मेवारी पूरा गर्न नपर्ने, मनलाग्दी गर्न पाइरहने हो भने यो व्यवस्था कसरी जनताले आत्मसात गर्छन् ? 

 

तर पनि दूनियाँमा प्रजातान्त्रिक व्यवस्था नै तुलनात्मक रुपमा सफल भएको छ । यसकारण आउनुहोस्, गणतन्त्र दिवस मनाऔं । गणतन्त्र दिवसको शुभकामना । 
 

ADVERTISEMENT

यस्ता छन् नेपाल टेलिकमका सस्ताे दरका डाटा प्याक योजना

नेपाल टेलिकमले सस्तो दरको भ्वाइस प्याक, डाटा प्याकलगायतका प्याक उपभोक्तालाई दिइरहेको छ। जसमा अल टाइम भ्वाइस प्याक, नाइट टाइम भ्वाइस प्याक, डे प्याक तथा विधिन्न किसिमका डाटा प्याकहरूका योजना रहेका छन्। योजनामा टेलिकमले एक अर्कामा असिमित रूपमा कल गर्नुका साथै थप डाटा, एसएमएस सुविधासमेत प्रयोग गर्न सकिने प्याकेजसमेत उपलब्ध गराइरहेको छ।