कभर स्टोरी स्ट्रेट फरवार्ड भिडियो

अहिलेका नेपाली सेनालाई पुर्खाको इतिहास थाहा छैन :प्रेमसिंह बस्न्यात (भिडियाे)

अहिलेका नेपाली सेनालाई पुर्खाको इतिहास थाहा छैन :प्रेमसिंह बस्न्यात (भिडियाे)

काठमाडौं । नेपाली सेनाका पूर्वसहायक रथि प्रेमसिंह बस्न्यातले सैन्य इतिहासमा विद्यावारिधि गरेका छन् । नेपालको इतिहास र गोर्खाली सेनाबारे उनीसँग धेरै ज्ञानका सामग्री छन् । मूलतः  पृथ्वीनारायण शाहदेखिको नेपालको इतिहासबारे उनले अघिल्लो शृंखलामा पनि नेपाल आजसँग कुराकानी गरेका थिए । उनले कुराकानीको दोस्रो शृंखलामा एकीकरण पछिका कुराहरू गर्दै उनले दिएको भिडियो अन्तर्वार्ताका क्रममा व्यक्त गरेका विचारको सार  ः 

 

हामीले यो भन्दाअगाडिको शृंखलामा नै कुुरा गर्यौं । नेपालको एकीकरण गर्ने सबै श्रेय पृथ्वीनारायण शाहलाई मात्र दिइएको छ । त्यसभन्दा अघिदेखि नै एकीकरणका प्रयासहरू थालिएका हुन् । जमिन कब्जा गर्नु उनीहरूको उद्देश्य थियो । द्रव्य शाहको पालामा पनि राज्य सीमा विस्तारका कामहरू भएका थिए । 

 

पुराना इतिहासकारहरूले नेपाल एकीकरण गर्नुभन्दा अघि काठमाडौं उपत्यका मात्र नेपाल थियो भनेर दाबी गर्छन् । तर, त्यो गलत हो । नेपाल निकै ठूलो भूगोलमा थियो । पछि टुक्रँदै टुक्रँदै गएर खुम्चिएपछि काठमाडौं नेपालको राजधानी भएको हो । द्रव्य शाह पहिले लिगलिग कोडका मात्र राजा थिए । पछि तल्लो कोडमा हमला गरेर जिते । चौतर्फी रूपमा जितेपछि त्यो राज्यको नाम गोरखनाथको नामबाट गोरखा राखिदिए । द्रव्य शाहपछि उनका नाति राम शाहले कुकुरघाटसम्म जिते । त्यसपछि अन्य पुस्ताले कहिले काठमाडांैमा सैनिक राखे त कहिले हमला गरे । पृथ्वीनारायण शाहको बुवाले पनि नुवाकोटमा हमला गरेका हुन् । तर, असफल भए । पछि गएर २ सय ९८ वर्षपछि मात्र अहिलेको नेपाल रहन गयो । यस अर्थ अन्धोक्त भएर एकीकरणको श्रेय पृथ्वीनारायण शाहलाई मात्र दिन मिल्दैन । 


पृथ्वीनारायण शाहको मृत्युपछि र कोतपर्व भन्दाअघिको समयमा राजाहरू छिट्टै मर्ने  र ४/५ वर्षका बालकहरू राजा बन्ने गर्दथे । त्यस्तो अवस्थामा कति रानीहरूले पनि राजकाज गर्ने गर्थिन् कि त भाइभारद्वारहरूले पनि शासन चलाउने गर्थे । गीर्वाणयुद्धको पालमा भीमसेन थापा शक्तिमा थिए । त्यतिबेला सतलज भन्ने ठाउँसम्म बहादुर शाह पुगेका थिए । बडाकाजी अमरसिंह थापा, भक्ति थापालगायतका टोलीहरू थिए । त्यतिबेला काँगडासम्मको जमिन कब्जा गरे । त्यतिबेला लडेको ठाउँमा जितेपछि दुश्मनको अवशेष भन्ने कुरा नै रहन हुन्न थियो । सबै सिध्याउनुनै पर्दथ्यो ।
काँगडामा अमरसिंह थापाले किल्ला बनाएर ४ वर्षसम्म घेरेर राखेका थिए ।

 

भीमसेन थापा शक्तिमा हुँदा उनले अर्को नेपाली सेना फौज उनको भाइ नैनसिंह थापाको नेतृत्वमा पठाए । अमरसिंह थापाले दुश्मनहरूलाई आत्मसमर्पण गराउन चाहन्थे । त्यो केही समयपछि सम्भव पनि थियो । तर, पछाडि गएका अर्का टोलीले युद्ध लडेरै छाड्ने भए । नैनसिंह थापाको नेतृत्वमा पछिल्लो फौजले युद्ध लड्यो । त्यसबेला नेपाली सेनाको ११ सय फौज मरे । तर, अमरसिंह थापाको पहिलेको फौजले सहयोग गरेन । नेपालको इतिहासमा यो सबैभन्दा दुःखदायी घटना पनि हो । उनीहरूले सहयोग नगर्ने कारण चाहिँ पारिवारिक थियो । उनीहरूको जुंगाको लडाइँले गर्दा बाँकी फौजपनि भाग्नुपर्ने अवस्था आयो । त्यसपछि नेपाली सेना भागेर सतलजमा आएर बसे । त्यसपछि पश्चिमतिर हाम्रो फौज अगाडि बढ्न सकेन । 

 

काजीहरूको जुंगाको लडाइँले गर्दा हामीले धेरै घटनाहरू बेहोरेका छौँ  । नेपाल अँग्रेज युद्धमा हामीले धेरै कुराहरू गुमाउँछाँै । हामी पश्चिममा महाकाली र पूर्वमा मेची नदी र दक्षिणमा पनि हामी खुम्चिनुप¥यो । अझ महाकाली र कालीको बीचमा पनि मधेस हाम्रो थिएन । बाँके, बर्दिया, कैलाली, कञ्चनपुर हाम्रो थिएन । पहाड मात्र थियो । विसं १९१४ सालमा भारतमा बृटिशविरुद्ध ठूलो विद्रोह भयो । त्यसबेला नेपाली फौजको पनि आवश्यकता प¥यो । नेपालबाट करिब २० हजार सेना लिएर जंगबहादुर आफैँ गए । जंगबहादुर आफैँ युद्ध लड्ने बहादुर योद्धा पनि थिए । उनलाई इन्डियन सरकारले युद्ध लडेबापत ठूलो धनराशिको अफर पनि गरेको थिए । तर, उनले गुमेका आफ्ना जमिनहरू मागे । तर, भारतले सबै दिन मानेन । त्यसस्वरूप १९१६ सालमा बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर नेपालले फिर्ता पायो ।  नेपालमा धेरै इतिहास निष्पक्ष ढंगबाट लेखिएको छैन । भीमसेन थापालाई नायक मात्र बनाउन खोजिएको छ । प्रशासनिक काममा अब्बल देखेपनि उनले कहिल्यै लडाइँ लडेनन् । उनको कारण नेपाल सानो भूभागमा खुम्चिनुपरेको होे । 


तर, उनको नाति अर्थात् भाइको छोरीको छोरा हुन् जंगबहादुर । भीमसेन थापा र उनमा तुलना गर्नुपर्दा जंगबहादुरले भीमसेनको तुलनामा धेरै काम गरेका छन् । तर, निष्पक्ष ढंगबाट इतिहास नलेख्नाले भीमसेन थापाका कमजोरीहरूलाई लुकाइयो । त्यतिबेला पैसा दिएरै आफ्नो इतिहास लेख्न लगाइयो । लामो इतिहास बोकेको नेपाली सेनाको अहिलेको अवस्था हेर्ने हो भने निकै दरिद्र छ । पहिले जस्तो वीर सेना छैनन् यहाँ । मैले पनि लामो समय सेनामा काम गरेँ । अहिलेका नेपाली सेनाले आफ्नो इतिहास बिर्सिएका छन् । आफ्नो इतिहासबारे अहिलेको सेनालाई केही थाहा छैन । अहिले ‘सिपाही’ नामको एउटा पत्रिका निस्कन्छ । तर, त्यो पत्रिकामा सैनिक इतिहासबारे लेखिँदैन । अनावश्यक कुराहरू मात्र हुन्छन् । राजा महेन्द्रको पालादेखि कथा, कविता र इतिहास लेखिँदै आएको पत्रिका हो । त्यसमा तिनै कुराहरू लेखिनुपर्छ । 

 

नेपाली सेनालाई मेरो सुझाव छ । सेनाको आर्थिक, राजनीतिक विभिन्न पक्षको उत्खनन गर्नका लागि वर्षमा एउटा पिएचडी गर्न ५ लाखको छात्रवृत्ति दिने गरौँ  । वास्तवमा नेपाली सेनाको बारेमा जनतालाई थाह छैन । त्यसको लागि किताबहरू लेखेर निःशुल्क बाँडिनुपर्छ । इतिहास लेख्ने, सालिक बनाउने, संग्रहालय बनाउने काममा नेपाली सेना फर्किनु पर्छ । जबसम्म आफ्नो पुर्खाको बारेमा थाह छैन तबसम्म जग नभएको घरमा बसेको मूल्य हुँदैन । त्यसैले नेपाली सेनाको वास्तविक सकारात्मक पक्षबारे नेपाली जनताले थाह पाउनु जरुरी छ ।

प्रेमसिंह बस्न्यात भीमसेन थापा
ADVERTISEMENT

यस्ता छन् नेपाल टेलिकमका सस्ताे दरका डाटा प्याक योजना

नेपाल टेलिकमले सस्तो दरको भ्वाइस प्याक, डाटा प्याकलगायतका प्याक उपभोक्तालाई दिइरहेको छ। जसमा अल टाइम भ्वाइस प्याक, नाइट टाइम भ्वाइस प्याक, डे प्याक तथा विधिन्न किसिमका डाटा प्याकहरूका योजना रहेका छन्। योजनामा टेलिकमले एक अर्कामा असिमित रूपमा कल गर्नुका साथै थप डाटा, एसएमएस सुविधासमेत प्रयोग गर्न सकिने प्याकेजसमेत उपलब्ध गराइरहेको छ।