कभर स्टोरी भिडियो व्यापार

नेपालीहरु कफी पिउँछन् तर धेरै कुरा बुझ्दैै नबुझी (भिडियोसहित)

देवकाेटाकाे कफी यात्रा, स्टारबक्सदेखि हिमालयन जाभासम्म

नेपालीहरु कफी पिउँछन् तर धेरै कुरा बुझ्दैै नबुझी (भिडियोसहित)

काठमाडौं । नेपालमा ‘फ्रेस कफी कल्चर’को शुरूवात भएको धेरै समय भएको छैन । सन् १९९९ मा स्थापना भएको हिमालयन जाभाले नेपालमा पहिलो पटक ‘कफी कल्चर’ भित्र्यायो । शुरूवाती दिनमा मानिसहरू बिरलै आउँथे । १० जना कफी खान आउँदा ५ जनाले पैसा नतिरी गाली गरेर हिँडेका यावत् कथा जाभासँग जोडिएका छन् । तर अंग्रेजीमा एउटा भनाइ नै छ ‘प्यासन ब्रिंग्स पर्फेक्सन’ । जाभाको हकमा पनि यस्तै भयो । हाल क्यानडाको टोरोन्टोदेखि अमेरिकाको न्यूयोर्कसम्म र नाम्चेदेखि जोमसोमसम्म हिमालयन जाभाको ब्राण्ड फैलिएका छन् । 

 

नेपाली कफीले विश्वस्तरमा नाम कमाएको छ । सन् २०१८ सम्म आउँदा हिमालयन जाभाले नेपालमा कफी कल्चरको विकासमात्र हैन, कफीसम्बन्धी ‘बारिस्टा’ (सामान्यतःकफी बनाउने तालिम)तालिम दिएर युवालाई स्वरोजगार बनाएको छ । यसका साथै विदेश जाने युवालाई पनि हातमा सीपसहित पठाउन मद्दत पुर्‍याएको छ । 

 

 

शुरूमा जाभाको कफी सपमै पनि सामान्य तालिम दिइन्थ्यो ।  यतिले नपुगेर हिमालयन जाभाका मुख्य संस्थापक गगन प्रधानले कफी स्कुल नै खोल्ने विचार गरे । गगनको यही सहकार्यमा जोडिए माधव देवकोटा । जसले दुबाइस्थित स्टारबक्समा आठवर्ष बारिस्टाको रूपमा काम गरेका छन् । ‘स्टारबक्स’ विश्वस्तरमा चर्चित कफी मानिन्छ ।  

 

सन् १९९९ मा हिमालयन जाभा भर्खरै सञ्चालनमा आएको थियो । त्यतिबेला देवकोटा लाजिम्पाटस्थित र्‍याडिसन होटलमा वेटरको रूपमा कार्यरत थिए । कामको शिलशिलामा एकदिन उनको भेट डायना नामका एक विदेशीसँग भयो । जसले उनलाई स्टारबक्समा काम गर्ने अफर गरे । बुझ्दै जाँदा त्यहाँ कामदारको तलब पनि आकर्षक रहेको  देवकोटाले थाहा पाए । त्यसपछि त उनलाई साथीहरूले पनि हौसला दिन थाले, ‘यो काम त जसरी पनि गर्नै पर्छ’ भनेर । उनले पनि स्वीकार गरे । 

 

स्टारबक्स काम गर्ने थलो भन्दा पनि यूनिभर्सिटिजस्तो भएको उनको अनुभव छ । आठ घण्टाको ड्यूटीबाहेक पनि त्यहाँ सिक्न पाइन्थ्यो । बिस्तारै उनी सुपरभाइजरसमेत भए । आठ वर्षपछि विदेश बसाइलाई छोडेर उनी नेपाल फर्किए । नेपाल आएको एक वर्षजति त उनलाई नेपाली वातावरणमा पूनः घुलमिल हुनै समय लाग्यो । त्यसपछि केही त गर्नुपर्छ भनेर ठमेलस्थित मनाङ होटलमा बारिस्टा ट्रेनिङ गराउन थाले । 

 

त्यहाँको कन्ट्राक्ट सकिएपछि हिमालयन जाभामा पनि पनि बारिस्टा ट्रेनिङ गराउने प्रस्ताव उनले गगन प्रधानलाई राखे । शुरूमा तीन चारजनाबाट तालिम दिने काम शुरु भयो । एकले अर्कोलाई भन्ने क्रमले बढ्दै गयो र विद्यार्थी बढ्दै गए । आजसम्म त्यही क्रम जारी नै छ । हाल उनले तालिम दिएका विद्यार्थी कोही विदेशमा छन् त कोही स्वदेशमै आफैं कफी सपको व्यापार गरेर बसेका छन् । 

 

विदेशमा भएका विद्यार्थीसँग पनि उनी बेलाबेलामा कुराकानी गरिरहन्छन् । कुन कुरामा सुधार ल्याउने भन्नेबारे सल्लाह सुझाव लिन्छन् र त्यसलाई व्यवहारमा उतार्छन् । 

 

त्यसो त देवकोटाले र्‍याडिसन काम गर्दा पनि त्यतिबेला क्याफे लाटे, क्यापुचिनो बनाउने गर्थे । कफी बनाउने अत्याधुनिक मेसिन पनि थिए र्याडिसनमा । तर ती मेसिनको उचित प्रयोग भने हुन्थेन । मेसिनबारे विस्तृत रूपमा उनले दुबाई गएर नै सिके । नेपालमा हुँदा मेसिन सफा गर्न दश मिनेट पनि खर्च गदैन थिए । जबकि त्यो मेसिन सफा गर्न कम्तिमा २ घण्टा लाग्थ्यो । त्यो कुरा उनले दुबई  पुगेर  थाहा पाए ।    

 

उनले धेरै नेपाली हतारमा विदेश जाने उता गएर दुुःख पाएको देखेका थिए । विदेशमा हुँदा एकदम थोरै नेपालीले पाउने काम पाएका थिए उनले । जसकारण उनले सिक्ने अवसर पनि धेरै पाए । नेपाल आएर कहीँं न कहींँ ती कुराहरू लागू गर्ने उनको सोच थियो । त्यस्तैगरी नेपालमा जागिर पाइएन भन्दै गुनासो गर्नेहरू पनि धेरै देखे उनले । यत्तिकैमा बारिस्टा ट्रेनिङ त्यसको माध्यम बन्यो । जसले उनका इच्छा र अनुभव दुवैलाई परिमार्जित गरेर अघि बढायो । 

 

">

 

अहिले हिमालयन जाभा बारिस्टा कफी स्कुलले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको तालिम दिने गरेको उनको भनाइ छ । ‘यहाँ सिक्ने विद्यार्थी जहाँ पनि फिट हुन्छन् । हिमालयन जाभाले गुणस्तरलाई अपनाउँछ । हामी गुणस्तरमा सम्झौता नै गर्दैनौं । हामी कतै पनि विज्ञापन गर्दैंनौं । किनभने मानिसले गरेको रिकमेन्ड नै ठूलो कुरा हो । विद्यार्थीले नै अरूलाई रिफर गर्छन्’, उनले भने ।  

 

सामान्यतः बारिस्टा भनेको  कफी बनाउनेमात्र होइन । सामान्य बरिस्टाले सिक्नुपर्ने ड्रिंक बनाउनेमात्र होइन त्यहाँको सरसफाइ गर्ने, मार्केटबाट अर्डर गर्ने, स्टकलाई व्यवस्थापन गर्ने, सर्भ गर्ने, नयाँ आउने स्टाफलाई तालिम दिने, कफीबारे ज्ञान राख्ने सबै जान्नुपर्छ । यसका साथै मेसिनमा आउने सामान्य समस्या हल गर्ने, मेसिनको सफा गर्ने, मेसिनलाई माया गर्ने सबै बारिस्टाको काम हो ।   

 

नेपालमा अहिले पनि धेरैजसोले कफी ‘फेसन’ को रूपमा पिउने गरेको उनको बुझाइ छ । भन्छन्, ‘अहिले धेरैले यसको स्वाद थाहा पाइसके । तर अधिकांशले त फेसनले नै कफी खाइरहेका हुन्छन् । सामान्य फोटोमात्र खिच्न पनि स्टारबक्समा धेरैजना पुगेका हुन्छन् । त्यस्तै अहिले हिमालयन जाभामा पनि छ ।’ 

 

मानिसले घर र कार्यालय पछि साथीहरूसँग समय बिताउँछ र साथीहरूसँग समय बिताउनको लागि अब विस्तारै कफी सप मानिसको रोजाइमा पर्ने संस्कृतिको विकास भइरहेको उनको बुझाइ छ । 

 

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपालको कफी ‘प्रिमियम’ मानिन्छ । विश्वस्तरमा हेर्दा नेपालको कफीलाई कोस्टारिकन कफीजँग दाँजिन्छ जुन विश्वकै टप १० कफीमध्येमा पर्छ । त्यसमाथि पनि हिमालयन जावाको प्रभावका कारण पनि नेपाली कफी अन्य भन्दा धेरै फरक छ । देवकोटाको अनुसार नेपालको कफीमा ९०० प्रकार चाहीं ‘रिफाइन फ्लेभर्ड’ मानिन्छ । जुन भनेको मगमग बास्ना आउने कफी हो । 

 

तर त्यही कफीलाई बजारमा लैजादाँसम्म धेरै समस्या छ । यहाँका प्रविधि र किसानको काम गर्ने तरिका फरक छ । नेपालमा अहिले पनि ११ लाख हेक्टर जमिन कफी लगाउन योग्य छ जसमा मात्र २ हजार प्रयोगमा छन् । नेपाली कफीको माग अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा एकदमै धेरै छ तर आपुर्ति एकदम न्यून । 

 

विशेषगरी राज्यको नीति पनि मुख्य समस्या बनेको छ । यो  वाहेक किसानलाई हौसला र ज्ञान दिने कुराको कमी, कफीमा आउने रोगका कारण पनि नेपालमा कफीको आपुर्ति कम छ ।   

 

बारिस्टा तालिम दिन चाहने व्यक्तिहरूलाई इंगित गर्दै उनले भने, ‘बारिस्टा तालिम लिन चाहनेहरूले कति घण्टा सिकाइन्छ र त्यसको करिकुलमबारे बुझ्नुपर्छ । कति दिनसम्म होइन कहाँदेखि कहाँसम्म सिकाउनुहुन्छ भनेर हेर्नुपर्छ । त्यसपछि इन्टर्न पाइन्छ कि पाईंदैन भन्नेबारे थाहा पाउनुपर्छ । इन्टर्न गरिएन भने वास्तविक सिनारियो थाहा हुँदैन । ग्राहकले सबै कफीको नाम थाहा हुन्छ भन्ने छैन । त्यसकारण मैदानमा गएर काम तालिममा सिकेको कुरा उतार्न सक्नुपर्छ ।’

 

अहिले पनि नेपालमा धेरै युवा देशमा केही छैन भनेर बसेको देख्दा देवकोटालाई दिक्क लाग्छ । सीप सिक्यो भने केही खेर नजाने र कुनै पनि सिप सिक्दा नेपालमा गर्न सकिने ठाउँ धेरै भएको उनको बुझाइ छ । भन्छन्, ‘सबभन्दा पहिला ह्यान्ड्स अन स्किल सिक्नुस् । सीप एकदम महत्वपूर्ण हुन्छ ।’ 
 

हिमालयन जाभा माधव देवकोटा
ADVERTISEMENT

यस्ता छन् नेपाल टेलिकमका सस्ताे दरका डाटा प्याक योजना

नेपाल टेलिकमले सस्तो दरको भ्वाइस प्याक, डाटा प्याकलगायतका प्याक उपभोक्तालाई दिइरहेको छ। जसमा अल टाइम भ्वाइस प्याक, नाइट टाइम भ्वाइस प्याक, डे प्याक तथा विधिन्न किसिमका डाटा प्याकहरूका योजना रहेका छन्। योजनामा टेलिकमले एक अर्कामा असिमित रूपमा कल गर्नुका साथै थप डाटा, एसएमएस सुविधासमेत प्रयोग गर्न सकिने प्याकेजसमेत उपलब्ध गराइरहेको छ।